Η πόλη του Μαρμαρίου

Η πόλη του Μαρμαρίου αναπτύσσεται με πολύ γοργούς ρυθμούς διατηρώντας ταυτόχρονα τα χαρακτηριστικά της περιοχής. Έχει τη δυνατότητα να φιλοξενήσει μεγάλο αριθμό επισκεπτών με μεγάλες και σύγχρονες ξενοδοχειακές μονάδες που κάθε χρόνο αυξάνονται.

Με απόσταση μόλις μίας ώρας απο το λιμάνι της Ραφήνας θεωρείται, και όχι άδικα,ιδανικός αλλα και οικονομικός προορισμός για τον επισκέπτη με αμέτρητες επιλογές σε παραλίες αλλά και δραστηριότητες, ιδιαίτερα τους καλοκαιρινούς μήνες που σφύζει απο ζωή.

Απέναντι ακριβώς απ’ το λιμάνι βρίσκεται το σύμπλεγμα των Πεταλιών που αποτελούνται από εννέα μικρά νησιά. Μαγεύουν με την πολυχρωμία των νερών και τις εξωτικές παραλίες που δε θυμίζουν σε τίποτα τις άλλες παραλίες της περιοχής του νότιου Ευβοϊκού.

- Δεν είναι τυχαίο ότι έχουν επιλεγεί από Έλληνες εφοπλιστές για τις εξοχικές τους κατοικίες.

Σχηματίστηκαν από την καταβύθιση της ενδιάμεσης ξηράς και από τη διάβρωση των κυμάτων της θάλασσας. Μπορείτε να επισκεφθείτε τα όμορφα αυτά νησιά με σκάφος μέσα σε πέντε λεπτά. Οι καταπληκτικές θάλασσες του Μαρμαρίου, οι γραφικές του αμμουδιές, το πορφυρόχρωμό του ηλιοβασίλεμα θα σας καθηλώσουν τόσο που δύσκολα θα αποχωριστείτε το μέρος...

Η υπόσχεση που θα δώσετε στους εαυτούς σας είναι ότι θα επιστρέψετε... σύντομα...

Πεταλιοί

Το σύμπλεγμα των νησιών που αραδίαζονται απέναντι σχεδόν από τον όρμο του Μαρμαρίου , ονομάζονται Πεταλιοί. Οι Πεταλιοί είναι συνολικά εννέα νησάκια από τα οποία τα έξι είναι μικρές βραχονησίδες ή σκόπελοι.

Ιστορία: Στην αρχαία εποχή υπήρχε μεγάλος οικισμός στο Μεγάλο Νησί και στο Ξερονήσι όπου βρέθηκαν ερείπια κτισμάτων. Κατά την Τουρκοκρατία οι Πεταλιοί ήταν ιδιοκτησία του Ομέρ Μπέη του Καρυστινλή. Μετά την αποχώρηση του από την Εύβοια το 1833 , πούλησε τα νησιά στον Ιωάννη Παπαρρηγόπουλο που ήταν γενικός πρόξενος την Ρωσίας στην Αθήνα. Αργότερα πέρασαν στις οικογένειες Αλέξανδρου και Λέοντα Σινιάβη. Το 1871 πουλήθηκαν στον βασιλιά Γεώργιο Α΄. Από τα βασιλικά κτήματα παραγόταν ο ευρωπαϊκης φήμης οίνος Clos Petalioi. Το 1915 τα νησιά πέρασαν στην κατοχή του εφοπλιστή Μάρη Εμπειρίκου. Ο Εμπειρίκος το 1917 έκτισε έπαυλη στο Ξερονήσι, που αργότερα παραχώρησε στον βασιλιά Παύλο.

Τα νησάκια των Πεταλιών είναι:

  1. Πεταλία ή Μεγάλο Πεταλί ή Μεγαλόνησος ή Πήγασος ή Ρώσα. Το μεγαλύτερο σε έκταση νησί στο σύμπλεγμα των Πεταλιών. Η νησίδα έχει σχεδόν κυκλικό σχήμα και οι ακτές τις είναι αρκετά βραχώδεις. Μοναδική εξαίρεση ένας όρμος στα βορειοανατολικά όπου υπάρχει προβλήτα καθώς και μερικά οικήματα.
  2. Μικρό Πεταλί ή Χερσονήσι ή Ξερό ή Ξερονήσι. Το δεύτερο σε μέγεθος νησί, βραχώδες, θαμνώδες και άνυδρο. Στο δυτικό μέρος του υπάρχει ομώνυμος οικισμός και εκκλησία του Αγίου Νικολάου, που χρονολογείται από το 1849. Κατά την παράδoση το νησάκι ενωνόταν παλαιότερα μέσω γέφυρας με το Μεγάλο Πεταλί. Σήμερα τα δύο μεγαλύτερα νησιά των Πεταλιών χωρίζονται από στενό πορθμό 300 περίπου μέτρων.
  3. Τραγονήσι ή Τράγος. Νησάκι βραχώδες, στα βόρεια και ενδιάμεσα των δύο μεγαλύτερων νησιών των Πεταλιών όπου σχηματίζεται ασφαλές λιμάνι. Στο Τραγονήσι ύπαρχει και φυσική πηγή νερού.
  4. Ποντικονήσι. Μικρή σκόπελος νότια του Τραγονησιού και ενδιάμεσα των δύο μεγαλύτερων νησιών των Πεταλιών.
  5. Πράσο ή Πλατόνησο ή Πλατονήσι ή Πλατουράδα. Μικρό νησάκι, βραχώδες και άνυδρο, στο κέντρο της συστάδας.
  6. Μακρό ή Μακρύ ή Μακρονήσι ή Μακρόνησος. Επιμηκής βραχωνησίδα, ακατοίκητη και άνυδρη, νότια από το Στρογγυλό και στα δυτικά της Λαμπερούσας.
  7. Λαμπερούσα η Λεμπερούσα. Μικρή, βραχώδεις, άνυδρη και ακατοίκητη νησίδα, Β.Α του συμπλέγματος και στα δεξιά του εισερχόμενου στον κόλπο του Μαρμαρίου.
  8. Φούντας ή Φούντι ή Φουντονήσι. Μικρή νησίδα βόρεια την Μεγάλης Πεταλίας και στα αριστερά στον καταπλέοντα τον κόλπο του Μαρμαρίου. Στο νησάκι αυτό τον Απρίλιο του 1913 τοποθετήθηκε ο πρώτος αυτόνομος φάρος Άγκα στην Ελλάδα, που εκπέμπει κόκκινες εκλάμψεις 9 μιλίων.
  9. Αυγό. Βρίσκεται δυτικά της Λαμπερούσας και πήρε το όνομα του από το ιδιαίτερο σχήμα του.
  10. Λουλούδα ή Λουλούδιο. Βραχώδης σκόπελος από ασβεστόληθο και μάρμαρο ανατολικά και πολύ κοντά στο Μεγάλο Νησί "Πεταλία"

Σε αυτό το σημείο να τονίσουμε ότι πραγματοποιούνται μικρές κρουαζιέρες προς επίσκεψη των πιο αξιόλογων νησίδων του συμπλέγματος των Πεταλιών.

Δρακόσπιτα

Τα διάσημα "Δρακόσπιτα"" μπορούν να θεωρηθούν ως μαρτυρία των προτωπόρων χαρακτηριστικών του πολιτισμού της Ευβοίας. Αυτά τα σπίτια βρίσκονται διασκορπισμένα σε πολλά σημεία της Ν.Ευβοίας, κτισμένα κυρίως σε μεγάλο υψόμετρο. Τα υλικά που χρησιμοποιήθηκαν καθώς και η απίστευτη αυτή κατασκευή οδήγησαν τους προγόνους μας στο συμπέρασμα πως έχουν χτιστεί απο υπερφυσικά όντα, σε αυτή τη περίπτωση, απο δράκους.

Αρκετοί μεγάλοι ερευνητές μελέτησαν το μυστήριο των Δρακόσπιτων της Ν.Ευβοίας, παρόλα αυτά δεν κατάφεραν να βγάλουν ασφαλή συμπεράσματα όσον αφορά τον αριθμό, την χρήση αλλα και την χρονολογία τους. Έτσι, καθώς ο αριθμός τους υπερβαίνει τα είκοσι, οι εκτιμήσεις όσον αφορά την ηλικία τους κυμαίνονται μεταξύ 7ου και 2ου αιώνα π.Χ. Σε σχέση με την χρήση τους, κάποιοι ερευνητές θεωρούν πως (έστω κάποια απο αυτά) χρησίμευαν ως μέρη λατρείας, ενώ άλλοι θεωρούν πως ήταν τα σπίτια των αρχαίων λατόμων.

Ένα απο τα πιο διάσημα Δρακόσπιτα είναι χτισμένο στην κορυφή του βουνού "Οχη". Πολλά αρχαιολογικά ευρήματα βρέθηκαν μέσα σε αυτό, τα οποία χρονολογήθηκαν νωρίτερα του 5ου αιώνα π.Χ. Η πρόσβαση σε αυτό το Δρακόσπιτο είναι επίσης μια ευκαιρία για μια υγειή πεζοπορία των περίπου δύο ωρών.

Φαράγγι Δημοσαρη

Μπορεί να χωριστεί σε δύο τμήματα, πάνω και κάτω από το χωριό των Λαινοσαίων. Το φαράγγι πάνω από τους Λαινοσαίους είναι απότομο και άγριο. Από το χωριό των Λιανοσαίων ως την θάλασσα γίνεται μια στενή κοιλάδα. Στην ανατολική πλευρά του ρέματος υπάρχουν διάσπαρτοι οι μικροί συνοικισμοί του Καλλιανού. Το μονοπάτι του φαραγγιού αποτελούσε έναν από τους κυριότερους διαδρόμους επικοινωνίας της νότιας Εύβοιας. Συνέδεε επίσης την περιοχή του Καβοντόρου με την Κάρυστο.

Στις μέρες μας το φαράγγι του Δημοσάρη εξακολουθεί να είναι ζωντανό πέρασμα για τους κτηνοτρόφους και τους συνεχώς περισσότερους πεζοπόρους. Η πιο ελκυστική και λιγότερο κουραστική διαδρομή έχει αφετηρία το διάσελο Πετροκάναλο (954μ υψόμετρο). Καταλήγει στην παραλία του Καλλιανού μετά από 10 περίπου χιλιόμετρα κατάβασης. Το μονοπάτι είναι βατό και σημασμένο και ένα μεγάλο τμήμα του είναι κάτω από την σκιά των πλατανιών. Οι εικόνες είναι μαγευτικές με τρεχούμενα νερά και μεγάλη ποικιλία βλάστησης, με δενδρώδη πουρνάρια και μελεούς καθώς και αριές, πλατάνια, δρυς, ρείκια, οστριές και αγριελιά.

Το φαράγγι του Δημοσάρη προσφέρεται για τον κάθε φυσιολάτρη αλλά και για αυτόν με εξειδικευμένα ενδιαφέροντα. Δεκάδες πηγές, καταρράχτες, πανάρχαια παραποτάμια δάση, άγρια ζωή, εναλλάσσονται διαρκώς δίνοντας κάθε φορά καινούργιες παραστάσεις στον περιπατητή. Είναι σίγουρα μια πεζοπορία που πρέπει να πραγματοποιήσετε. Μην ξεχάσετε να το επισκεφτείτε...!

Πληροφορίες για οργανωμένες εκδρομές στο φαράγγι του Δημοσάρη, μπορείτε να πάρετε και από το περίπτερο του Τουριστικού Συνδέσμου στο κέντρο του λιμανιού.

Ιστορία του Μαρμαρίου

Το Μαρμάρι πήρε το όνομά του από τα εξορυσσόμένα μάρμαρα των γύρω χωριών Αλέξι, Καρκένι και των γύρω βουνών.

Από το αρχαίο λιμάνι του οι κίoνες μεταφέρονταν στη Ρώμη και αλλού. Κατά την εποχή της Ενετοκρατίας άλλα και αργότερα επί Τουρκοκρατίας το Μαρμάρι κατοικούνταν από Αλβανόφωνους Ορθόδοξους Έλληνες, τους λεγόμενους Αρβανίτες. Οι κάτοικοι αυτοί διατήρησαν το ελληνικό στοιχείο της περιοχής και πήραν μέρος στην Επανάσταση του ’21 τόσο στην Εύβοια, όσο και στην Αττική.

Η οικονομική άνθηση της περιοχής οφείλεται ακόμα και σήμερα στα πετρώματα της περιοχής και ιδιαίτερα στις γνωστές πλάκες Καρύστου.

Από τον Όμηρο έχουμε μάθει ότι το αρχαίο όνομα του οικισμού ήταν Χαρχάπολις.Το αρχαίο Μαρμάρι βρισκόταν στην θέση όπου σήμερα είναι η εκκλησία του Αγίου Νικολάου, όπου σώζονταν πριν πολλά χρόνια ερείπια αρχαίων κτιρίων, ναών, υδραγωγείων και ενετικός πύργος με δεξαμενή. Σήμερα δεν έχει απομείνει τίποτα από αυτά. Κατά την αρχαιότητα, λέγεται ότι υπήρχε εδώ και ιερό του Απόλλωνα και της Αρτέμιδας. Το Μαρμάρι κατοικούνταν μέχρι το τέλος της Φραγκοκρατίας έως ότου καταστράφηκε από την τουρκική αρμάδα που έπλευσε για την άλωση της Χαλκίδας το 1470.

Ήθη - Έθιμα

Σαρδέλα

Η γιορτή της σαρδέλας πραγματοποιούνταν το μήνα Αύγουστο και πρόσφερε άφθονο κρασί και σαρδέλες. Η μουσική και ο χόρος κρατούσε μέχρι και τις πρώτες πρωϊνές ώρες. Με το πέρασμα του χρόνου το έθιμο δυστυχώς ατόνησε.

Αγία Μαρίνα

17 Ιουλίου. Η γιορτή της Αγίας Μαρίνας. Από το απόγευμα άνθρωποι από τα γύρω χωριά καταφθάνουν στο εκκλησάκι της Αγίας Μαρίνας για να παρεβρεθούν στον εσπερινό. Στο παρελθόν οι προσκυνητές κατεύθεναν στο εκκλησάκι με τις ψαρόβαρκες του χωριού μας. Σήμερα το πλοίο που εκτελεί δρομολόγια εκείνη την ημέρα, τιμητικά φτάνει μέχρι την γωνία της Μεγάλης Άμμου, σφυρίζει και ύστερα γυρνάει πίσω στο λιμάνι.

15 Αυγούστου

Κατά το έθιμο, στις 15 Αυγούστου ο πάπας λειτουργεί στο εκκλησάκι της Παναγίας στο Μεγαλονήσι Πεταλιών. Εκεί , άνθρωποι πηγαίνουν μόνο με τα ψαροκάϊκα. Παλιά έπερναν μαζί φαγητά, γλυκά, κρασιά και μετα το φαγοπότι ακολουθούσε χορός.

Καρναβάλι - Κυνήγι Θησαυρού

Το καρναβάλι του Μαρμαρίου συγκαταλέγεται ανάμεσα στα μεγαλύτερα αλλά και θεαματικότερα καρναβάλια της Ν.Ευβοίας. Προσελκύει μεγάλο αριθμό επισκεπτών και έχει τις ρίζες του στο 1989 όταν και πραγματοποιήθηκε για πρώτη φορά απο μια ολιγομελή παρέα νέων με πολύ όρεξη και ιδιαίτερη φαντασία.

Οι προετοιμασίες για το καρναβάλι του Μαρμαρίου ξεκινούν αρκετούς μήνες πρίν την διεξαγωγή του ώστε να έρθει αυτό το εκπληκτικό αποτέλεσμα, με τις εκθαμβωτικες στολές, τα ποικίλα χρώματα και τον μεγαλο αριθμό μασκαράδων που συμμετέχουν σε αυτό κάθε χρόνο.

Επιπλέον, μια ημέρα πριν το καρναβάλι πραγματοποιείται το καθιερωμένο έθιμο "Κυνήγι του χαμένου θησαυρού" ,όπου οι συμμετέχοντες μέσα απο την επίλυση γρίφων αλλά και αρκετό περπάτημα προχωρούν αναζητώντας το επόμενο στοιχείο που θα τους φέρει πιο κοντά στον θησαυρό. Η πρώτη ομάδα που καταφέρνει να λύσει ολους τους γριφους και να βρει το τελευταίο στοιχειο και τον χαμένο θησαυρο είναι και η νικήτρια!

Κλήδονας

Στο Μαρμάρι έχει αναλάβει την οργάνωση των παραδοσιακών δρώμενων κυρίως ο σύλλογος γυναικών και το χορευτικό. Ενα από τα πιο γνωστά έθιμα είναι ο Κλήδονας, που τελείται ως εξής:

Την παραμονή του Αϊ-Γιαννιού στις 23 του Ιούνη, οι ανύπαντρες κοπέλες μαζεύονται στο σύλλογο γυναικών, όπου αναθέτουν σε κάποια ή σε κάποιες από αυτές να φέρουν από το πηγάδι ή την πηγή το “αμίλητο νερό”. Επιστρέφοντας στο σύλλογο όπου τελείται ο κλήδονας, το νερό μπαίνει σε πήλινο δοχείο, την υδροφόρο, στην οποία η κάθε κοπέλα ρίχνει ένα μήλο πράσινο ή κόκκινο αφού έχει χαράξει το αρχικό του ονόματος και του επιθέτου της πάνω, το λεγόμενο ριζικάρι.

Στη συνέχεια το δοχείο σκεπάζεται με κόκκινο ύφασμα, το οποίο δένεται γερά με ένα κορδόνι και τοποθετείται σε ταράτσα ή άλλο ανοιχτό χώρο. Εκεί παραμένει όλη τη νύχτα υπό το φως των άστρων. Οι κοπέλες επιστρέφουν ύστερα στα σπίτια τους. Λέγεται ότι τη νύχτα αυτή θα δουν στα όνειρά τους το μελλοντικό τους σύζυγο.

Ανήμερα του Αϊ-Γιαννού, αλλά πριν βγει ο ήλιος -ώστε να μην εξουδετερωθεί η μαγική επιρροή των άστρων- μια κοπέλα φέρνει μέσα στο σπίτι το αγγείο. Το μεσημέρι, ή το απόγευμα, μαζεύονται πάλι οι ανύπανδρες κοπέλες. Αυτήν τη φορά όμως στην γιορτή μπορούν να συμμετέχουν και παντρεμένες γυναίκες, συγγενείς και γείτονες και των δύο φύλων, καλεσμένοι για να παίξουν το ρόλο μαρτύρων της μαντικής διαδικασίας. Ο σύλλογος έχει ήδη στήσει στη μέση του δρόμου ένα τραπεζάκι όπου θα τοποθετηθεί το δοχείο και γύρω-γύρω μικρά χαλιά, για να κάτσουν οι κοπέλες.

Μία-μία κοπέλα βάζει το χέρι της μέσα στο αγγείο και βγάζει ένα μήλο που επάνω έχει χαραγμένο ένα από τα αρχικά ενός ονόματος που αντιστοιχούν στο “ριζικό” κάθε κοπέλας και μια άλλη απαγγέλλει ταυτόχρονα τυχαίες μαντινάδες. Οι μαντινάδες είναι επηρεασμένες απλώς και μόνο από τη θέα του ριζικαριού, αφού η μαντιναδολόγος δεν ξέρει σε ποιον ανήκει το κάθε ριζικάρι. Η μαντινάδα που αντιστοιχεί στο μήλο της κάθε κοπέλας θεωρείται ότι προμηνάει το μέλλον της και σχολιάζεται από τους υπόλοιπους, που προτείνουν τη δική τους ερμηνεία σε σχέση με την ενδιαφερόμενη. Μία από αυτές τις μαντινάδες θα μπορούσε να είναι: "Σα μάθει ο σκύλος γράμματα κι η γάτα να διαβάζει, τότε και συ θα παντρευτείς να κάμει ο κόσμος χάζι."

΄Υστερα οι κοπέλες ξαναρίχνουν τα μήλα μέσα στο δοχείο και τρέχουν γύρω-γύρω στο χωριό μέχρι κάποιος να τους φωνάξει ένα αντρικό όνομα, το οποίο λέγεται ότι είναι και το όνομα του άντρα που θα παντρευτούν. Μετά σκεπάζουν πάλι το δοχείο με το κόκκινο πανί και το επόμενο μεσημέρι μαζεύονται πάλι στο ίδιο μέρος. Τότε μία κοπέλα παίρνει το δοχείο, το ξεσκεπάζει και με έναν καθρέφτη ρίχνει τις ακτίνες του ήλιου μέσα στα ριζικάρια.

Σύλλογoς Γυναικών Μαρμαρίου

Ο Σύλλογος Γυναικών Μαρμαρίου συστάθηκε αρχικά από 20 γυναίκες και σήμερα απαριθμεί παραπάνω από 200 μέλη. Στα χρόνια λειτουργίας του έφτιαξε ένα πολύ ενδιαφέρον Λαογραφικό Μουσείο. Εκεί οι γυναίκες του Συλλόγου σας περιμένουν, να σας καλοσωρίσουν μ’ ένα τσίπουρο ή ένα γλυκό που οι ίδιες έχουν φτιάξει.

Τα μέλη του Συλλόγου θα σας ξεναγήσουν στο χώρο του Μουσείου παρουσιάζοντας σας τα διάφορα εκθέματα, όπως τα ρούχα που φορούσε ο τσοπάνης για να μην κρυώνει στο βουνό της Όχης το χειμώνα, τα τσαρούχια - παπούτσια της εποχής εκείνης, τα πήλινα πιάτα που χρησιμοποιούσαν παλιά τρώγοντας καθισμένοι μπροστά στο τζάκι, το σοφρά. Θα σας μιλήσουν για τις εργασίες που έκαναν οι κατοίκοι της περιοχής πριν από 80 χρόνια, στα χρόνια της κατοχής, για να επιβιώσουν και τώρα η Ε.Ε. τις έχει καταργήσει, για τα κότερα που έρχονταν εκδρομές στο Μαρμάρι από τους Πεταλιούς, για τη μεγάλη άμμο που ανάλογα τον καιρό, αλλάζει μορφές, για την παραλία που κολυμπούσε ο βασιλιάς και για πολλά ακόμα.

Όλες αυτές οι αναμνήσεις από την περιοχή μσς 100 περίπου χρόνων, είναι συγκεντρωμένα στο σπίτι του Συλλόγου Γυναικών – Λαογραφικό Μουσείο.

Πηγή: inkarystos

Φωτογραφικό Άλμπουμ